معرفی کتاب-مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم

معرفی کتاب

سکوت سرشار از ناگفته‌هاست

مروری بر کتاب لحظات سکوت: اصالت در جلوه‌های فرهنگی جنگ ایران و عراق

معرفی کتاب «لحظات سکوت: اصالت در جلوه‌های فرهنگی جنگ ایران و عراق (۱۹۸۰–۱۹۸۸)» Mohammad Mehdi Khorrami, Shouleh Vatanabadi, Arta Khakpour; Moments of Silence Authenticity in the Cultural Expressions of the Iran-Iraq War, 1980–1988 «سکوت سرشار از ناگفته‌هاست.» – لحظات سکوت نویسندگان کتاب کتاب «لحظات سکوت: اصالت در جلوه‌های فرهنگی جنگ ایران و عراق (۱۹۸۰–۱۹۸۸)» به کوشش سه پژوهشگر برجسته منتشر شده است: محمدمهدی خرّمی، شعله...

آرشیو حافظه‌ی تاریخی

معرفی کتاب سرپرستی تاریخ شفاهی: از مصاحبه تا آرشیو، نوشته‌ی نانسی مک‌کی

Nancy Mackay, Curating Oral Histories: From Interview to Archive, 2007 معرفی کتاب «سرپرستی تاریخ شفاهی: از مصاحبه تا آرشیو» «حفاظت و آرشیو تاریخ‌های شفاهی به‌اندازهٔ خودِ ثبت آن‌ها اهمیت دارد.» — نانسی مک‌کی این جملهٔ تأمل‌برانگیز از نانسی مک‌کی – کتابدار و تاریخ‌نگار شفاهی برجسته – به‌روشنی بر اهمیت مرحله‌ای تأکید می‌کند که پس از انجام مصاحبهٔ تاریخ شفاهی آغاز می‌شود. مک‌کی در کتاب ارزشمند خود...

صداهایی از عراق: تاریخِ مردم

مطلب زیر به معرفی کتاب صداهایی از عراق: تاریخِ مردم 2003-2009 به‌کوشش مارک کوکیس اختصاص دارد. مشخصات انگلیسی کتاب چنین است: Mark Kukis, Voices from Iraq: A People's History, 2003-2009 «من برای عراق گریستم. در نظر من، فرو افتادن آن مجسمه نماد سقوط یک کشور بود، نه صرفاً سرنگونی یک دیکتاتور.» درباره‌ی نویسنده مارک کوکیس (Mark Kukis) روزنامه‌نگار، نویسنده و پژوهشگری است که سال‌ها به‌طور تخصصی به مسائل خاورمیانه...

مرگ لوییجی تراستولی و تأملاتی در تاریخ شفاهی

معرفی کتاب «مرگ لوییجی تراستولی و داستان‌های دیگر: شکل و معنا در تاریخ شفاهی»

مطلب زیر معرفی کتاب مرگ لوییجی تراستولی و داستان‌های دیگر: شکل و معنا در تاریخ شفاهی، نوشته‌ی السانرو پورتلی است؛ مشخصات انگلیسی اثر حاضر چنین است: The Death of Luigi Trastulli and Other Stories: Form and Meaning in Oral ,History – Alessandro Portelli, 1991 *** «فراتر از خودِ واقعه، حقیقتِ تاریخیِ اصیل و پراهمیتی که این روایت‌ها برجسته می‌کنند، همانا خاطره است.» — الساندرو پورتلی، مرگ لوییجی تراستولی و داستان‌های...

فلسطین سخن می گوید: زندگی تحت اشغال

مطلب زیر به معرفی کتاب فلسطین سخن می‌گوید: روایت‌هایی از زندگی زیر اشغال، ویراسته‌ی کیت مالک و متیو هوک اختصاص دارد. مشخصات انگلیسی اثر مذکور چنین است: Cate Malek, Mateo Hoke, Palestine Speaks: Narratives of Life Under Occupation, 2015 نویسندگان و پیشینه کیت مالک و ماتئو هوک گردآورندگان و ویراستاران کتاب Palestine Speaks: Narratives of Life Under Occupation («فلسطین سخن می‌گوید: روایت‌هایی از زندگی تحت اشغال»، ۲۰۱۵) هستند. کیت مالک...

معرفی کتاب "اندیشیدن درباره‌ی تاریخ شفاهی"، به‌کوشش توماس چارلتون و دیگران.

معرفی کتاب «Thinking About Oral History: Theories and Applications» «این اثر مجموعه‌ای از توانمندترین پژوهشگران تاریخ شفاهی را گرد هم آورده است تا ارزیابی‌هایی اندیشمندانه، جامع و به‌موقع از حوزهٔ خود ارائه دهند. این کتاب شایستهٔ آن است که در کتابخانهٔ هر کسی که به‌طور جدی به نظریه و عمل تاریخ شفاهی علاقه‌مند است جای داشته باشد.» ــ دونالد ای. ریچی دربارهٔ نویسنده و ویراستاران توماس ال. چارلتون...

"اگر ما نتوانیم باز گردیم، نسل‌های بعد بازخواهند گشت"

معرفی کتاب وطن: تاریخ شفاهی فلسطین و فلسطینیان (1994)

«Homeland: Oral Histories of Palestine and Palestinians» (به‌معنای میهن: تاریخ شفاهی فلسطین و فلسطینیان) کتابی ارزشمند در حوزه تاریخ شفاهی و روایت‌های دست‌اول از تجربه مردم فلسطین است. این کتاب که در سال ۱۹۹۴ منتشر شده، به ویژه برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به تاریخ معاصر خاورمیانه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. کتاب «میهن» حاصل تلاش سه ویراستار و پژوهشگر برجسته است که هر یک پشتوانه‌ای غنی در فعالیت‌های...

صنعت هولوکاست، دولتِ تبعیض و استعفا از یهودی بودن

معرفی کتاب «چگونه از یهودی‌بودن دست کشیدم»، نوشته‌ی شلومو زند

آنچه در پی می‌آید معرفی کتاب "چگونه از یهودی‌بودن دست کشیدم"، نوشته‌ی مورخ اسرائیلی، شلومو زند است. معرفی این کتاب صرفاً برای آشنایی با نگرش‌ها و روایت‌های متفاوت از درون جامعه‌ی یهودی در خصوص رژیم صهیونیستی صورت می‌پذیرد. مشخصات انگلیسی اثر از این قرار است: Shlomo Sand, How I Stopped Being a Jew, 2010 **** «تحمّلش برایم سخت است که قوانین اسرائیلی وابستگی به یک قوم خیالی را به من تحمیل کنند. از...

"ما نمی‌دانستیم برای چه می‌جنگیم!"

معرفی کتاب ویتنام: تاریخ شفاهیِ قطعی از از زبان همه‌ی طرف‌ها، به کوشش کریستین جی. آپی.

آنچه در پی می‌آید معرفی کتابی بسیار مشهور در زمینه‌ی تاریخ شفاهی جنگ ویتنام است؛ ویتنام: تاریخ شفاهیِ قطعی از از زبان همه‌ی طرف‌ها، به کوشش کریستین جی. آپی. مشخصات کامل اثر این چنین است: Christian G. Appy, Vietnam: The Definitive Oral History, Told from All Sides, 2003 لازم به‌ذکر است که این کتاب توسط نویسنده‌ای آمریکایی نوشته شده و علی‌رغم اینکه نویسنده کوشیده است تا بی‌طرفی خود را حفظ کند، خالی از سوگیری‌هایی...

کار مورّخان شفاهی چیست؟

معرفی کتاب «لفافه‌های آوا: هنر تاریخ شفاهی»

مطلب حاضر به معرفی کتاب لفافه‌های آوا: هنر تاریخ شفاهی، نوشته‌ی رونالد جی. گریل اختصاص دارد. مشخصات انگلیسی کتاب این‌چنین است: Ronald J. Grele, Envelopes of Sound: The Art of Oral History, 1991 درباره نویسنده رونالد جِی. گریل (Ronald J. Grele) (۱۹۳۴–۲۰۲۳) تاریخ‌نگار برجستهٔ تاریخ شفاهی اهل ایالات متحده بود. او از پیشگامان نظریه‌پردازی در این حوزه به‌شمار می‌رفت و در چند دهه فعالیت خود نقشی اساسی در اعتلای تاریخ شفاهی داشت....

نماد پارسایی

مروری بر کتاب "روایت آقا"،

روایت آقا مجموعه سخنان و گزارش هایی است که آیت الله خامنه ای در قالب خاطره و گفتارهای شفاهی متعددی از پدر گرامی شان مرحوم آیت الله سید جواد خامنه ای در زمان های متعددی بیان کردند. این گفته ها توسط دفتر تنظیم نشر آثار معظم له تدوین و با دیباچه ای به قلم رهبر انقلاب، همراه با پاورقی ها و تایید نهایی ایشان به چاپ رسیده است. این خاطرات خواندنی در شش فصل و دو پیسوت تکمیلی و اسناد در 312 صفحه با عناوین زیر...

روایت جنگ ویتنام از دل روستاها، سنگرها و خیابان‌ها

معرفی کتاب "تاریخ مردمی جنگ ویتنام"، جاناتان نیل

مطلب زیر به معرفی کتاب "تاریخ مردمی جنگ ویتنام"، نوشته‌ی جاناتان نیل اختصاص دارد؛ مشخصات انگلیسی اثر چنین است: Jonathan Neale, A People's History of the Vietnam War *** دربارهٔ نویسنده جاناتان نیل (Jonathan Neale) نویسنده و کنشگر اجتماعی آمریکایی‌تبار است که بیشتر عمر حرفه‌ای خود را در انگلستان گذرانده است. او دارای مدرک دکترای انسان‌شناسی از دانشگاه وارویک است و در حوزه‌های گوناگون از تدریس دانشگاهی تا...

مروری بر کتاب "دستنامه‌ی تاریخ شفاهی"، ویراسته‌ی توماس ال. چارلتون

معرفی کتاب Handbook of Oral History، ویراسته‌ی توماس ال. چارلتون، لوئیس ای. مایرز، و ربکا شارپلس. مطلبِ پیشِ رو به معرفی کتاب «دستنامه‌ی تاریخ شفاهی»، از گروه انتشارات رومن و لیتلفیلد اختصاص دارد که در سال 2006 میلادی به چاپ رسیده است. این کتاب ضمن چهار بخش و شانزده فصل سامان یافته که هر فصل به یکی از مسائل روش‌شناختی در اجرای یک پروژه‌ی تاریخ شفاهی می‌پردازد، و توسط نویسنده‌ای متخصص در زمینه‌ی تاریخ...

«هیچ غیرنظامی در ژاپن وجود ندارد»

ترجمه‌ی اختصاصی معرفی کتاب ناکازاکی: واپسین شاهدان نوشته‌ی ام. جی. شفتال در مجله‌ی نیوزویک

مطلب حاضر ترجمه‌ی اختصاصی معرفی کتاب «ناکازاکی: واپسین» شاهدان، نوشته‌ی ام. جی. شفتال در نشریه‌ی نیوزویک، آگوست 2025 است. *** «هیچ غیرنظامی‌ای در ژاپن وجود ندارد» هشتاد سال پس از آنکه ایالات متحده به‌عنوان توجیه برای نجات جان‌ها، بمب اتمی را بر ناگازاکی فرو افکند، کتابی تازه روایت بازماندگان را بازمی‌گوید. در اوت ۱۹۴۵، ایالات متحده دو بمب اتمی بر ژاپن انداخت—تنها بار در تاریخ...

جویی از خون و تلّی از خاکستر

معرفی کتاب «میراثی از خاکستر: تاریخچهٔ سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA)»

کتاب «میراثی از خاکستر: تاریخچهٔ سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA)» اثر تیم واینر، روزنامه‌نگار آمریکایی، پژوهشی عمیق و افشاگرانه در تاریخ سازمان جاسوسی ایالات متحده از ابتدای شکل‌گیری تا دوران معاصر است. این کتاب که در سال ۲۰۰۷ منتشر شد، با تکیه بر هزاران سند طبقه‌بندی‌شدهٔ سابق، گزارش‌ها و مصاحبه‌ها، روایتی مستند از ناکامی‌ها، موفقیت‌ها، چالش‌ها و تحولات سیا را ارائه می‌دهد. سبک...

تا واپسین لحظه در تلاش بود روایت‌گر حقیقت باشد

معرفی کتاب «جایگاه‌های ذهن: زندگی ادوارد سعید»، نوشته‌ی تیموتی برنان

درباره‌ی نویسنده و پیشینه‌ی اثر تیموتی برنان (Timothy Brennan) استاد ادبیات تطبیقی و مطالعات فرهنگی در دانشگاه مینه‌سوتا و از شاگردان و دوستان نزدیک ادوارد سعید بوده است. برنان با سابقه‌ی نگارش آثاری در زمینه‌ی نقد ادبی و اندیشه‌های پسااستعماری، در کتاب «Places of Mind: A Life of Edward Said» زندگی‌نامه‌ای جامع و موشکافانه از ادوارد سعید، متفکر فلسطینی-آمریکایی، ارائه کرده است. او پس از سال‌ها تحقیق و...

معرفی کتاب «اجرای تاریخ شفاهی: یک راهنمای عملی»، نوشته‌ی دونالد ای. ریچی

مطلب حاضر به معرفی کتاب «اجرای تاریخ شفاهی: یک راهنمای عملی*» اختصاص دارد؛ کتابی منتشر شده در انتشارات دانشگاه آکسفورد، که متشکل از مجموعه مقالاتی‌ست به قلم دونالد ای. ریچی، تاریخ‌نگار آمریکایی، که از سال 2009 تا سال 2015 به عنوان تاریخ‌نگار رسمی سنای آمریکا فعالیت کرده است. ریچی بیش از هر چیز به خاطر مصاحبه با سناتور ژوزف مک‌کارتی، سناتور تندروی ضدکمونیست آمریکایی شناخته می‌شود و مدیر انجمن...

خاندان خویی و حکیم در آیینه‌ی پژوهشی غربی

معرفی کتاب پاسداران تشیع: مرجعیت مقدس و شبکه‌های خانوادگی فراملیتی

دربارهٔ نویسنده الویر کوربوز (Elvire Corboz) پژوهشگر برجسته‌ای در حوزه‌ اسلام معاصر و تشیع است. او مدرک دکترای خود را از دانشگاه آکسفورد (Wadham College) دریافت کرده و پس از آن در دانشگاه‌های پرینستون و راتجرز آمریکا به فعالیت‌های پژوهشی و تدریس مشغول بوده است. کوربوز در زمان انتشار کتاب پاسداران تشیع (سال ۲۰۱۵ میلادی) به عنوان استادیار مطالعات عربی و اسلامی در دانشگاه آرهوس دانمارک تدریس می‌کرد. زمینه‌ی...

پوستر به‌سان سلاح

معرفی کتاب "روی دیوار: پوسترهای سیاسی در جنگ داخلی لبنان"

«Off the Wall: Political Posters of the Lebanese Civil War» («روی دیوار: پوسترهای سیاسی جنگ داخلی لبنان») کتابی پژوهشی و مصور دربارهٔ پوسترهای سیاسی در دوران جنگ داخلی لبنان است. این کتاب نوشتهٔ زینا مَعاصری (Zeina Maasri) است و در سال ۲۰۰۹ توسط انتشارات I.B. Tauris در لندن منتشر شده است. موضوع کتاب بررسی چگونگی بازنمایی کشمکش‌ها و هویت‌های سیاسی در قالب پوسترهای تبلیغاتی طی جنگ داخلی ۱۵ سالهٔ لبنان (۱۹۷۵–۱۹۹۰) است. در...

بررسی کتاب العبقات العنبریة فی الطبقات الجعفریة

تاریخ مرجعیت دینی در قرن هجدهم و نوزدهم میلادی به‌روایت آیت‌الله محمدحسین کاشف‌الغطاء

این کتاب هرچند آن‌گونه که در عنوانش آمده است، بناست «تاریخ مرجعیت دینی در قرن هجدهم و نوزدهم» باشد، اما در واقع تاریخ علمای خاندان کاشف الغطاء در دو قرن مذکور است. کتاب از لحاظ تاریخی مشتمل بر نکات ناگفته و جالب توجه بسیاری است، هرچند که فقدان روش تاریخ‌نگاری در آن کاملاً به چشم می‌آید: نویسنده نه تنها منابع مورد استفاده را ذکر نکرده (و عموماً به «از جمعی از افراد مورد اعتماد شنیدم که..»...