نشست تخصصی-مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم

نشست تخصصی

بی‌توجهی نسبت به تاریخ شفاهی زنان

گزارشی از نشست تخصصی «وضعیت‌سنجی تاریخ شفاهی زنان در قم»

. پنجمین نشست از سلسله پیش‌همایش‌های پانزدهمین سالانه تاریخ شفاهی ایران با موضوع «وضعیت‌سنجی تاریخ شفاهی زنان در قم» به میزبانی جامعةالزهرا (س) برگزار شد. در این نشست که با حضور اساتید، پژوهشگران و مدیران مراکز اسنادی برگزار گردید، بر ضرورت عبور از غربت تاریخی روایت‌های زنانه تأکید شد. تاریخ شفاهی؛ ابزاری برای قدرت‌گرفتن هویت ایرانی اسلامی در ابتدای نشست، حجت‌الاسلام‌والمسلمین فروغی، رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی استان قم، با به برگزاری پانزدهمین سالانه‌ی تاریخ شفاهی در ۲۸ بهمن‌ماه سال جاری در قم، تاریخ شفاهی را جریانی برای بازپس‌گیری هویت ایرانی اسلامی دانست. وی با ابراز تأسف از مهجوریت این رشته، تصریح کرد: «اگر تاریخ، عقبه فکری یک جریان را روشن نکند، آن جریان توان ترسیم چشم‌انداز آینده‌ی خود را نخواهد داشت.» فروغی با نقد نگاه‌های موجود در جریان حوزوی و دینی که مانع ثبت تاریخ می‌شوند، اظهار داشت: «بسیاری از بزرگان و نخبگان به بهانه شکسته نفسی، از ثبت تجربیات خود سر باز می‌زنند. اما باید دانست که این روایت‌ها دارایی‌های شخصی نیستند، بلکه بخشی از هویت یک نهاد و تاریخ یک ملت‌اند.» کثرت فعالیت های بیرونی و خلأ پژوهش‌های داخلی حجت‌الاسلام فروغی در بخش دیگری از سخنان خود، به علاقه وافر مراکز علمی بین‌المللی به تحقیق درباره زنان حوزوی ایران کرد. وی با نام بردن از پژوهشگرانی چون «میریام کونکلر» «روجا فضائلی» و «مریم روتنر» که کتاب‌هایی درباره قدرت دینی زنان در ایران و حوزه‌های علمیه خواهران نوشته‌اند، اظهار داشت: «وقتی ما در داخل کشور نسبت به ثبت تاریخ خود غفلت می‌کنیم، دیگران با نگاه و قرائت خود این تاریخ را می‌نویسند.» وی پرسش چالش‌برانگیزی را مطرح کرد: «چرا موضوعات تکراری در پایان‌نامه‌ها موج می‌زند، اما موضوعاتی از این دست که سرشار از داستان‌های هویتی هستند، مغفول می‌مانند؟» از «خاطره‌گویی» تا «تاریخ شفاهی»؛ مرزبندی‌های علمی سرکار خانم خزائلی، از اساتید حوزه تاریخ، در ادامه به تبیین تفاوت‌های مبنایی میان خاطره‌نگاری و تاریخ شفاهی پرداخت و با تأکید بر ضرورت داشتن نگاه تاریخی به آسیب عدم توجه به زن به عنوان یک سوژه اصیل و کنشگر مستقل کرد. وی با ذکر نمونه هایی از مراکز آرشیوی و اسنادی، کمبود کمّی مصاحبه با زنان در این مراکز را دلیلی بر بی توجهی به اهمیت تاریخ شفاهی زنان دانست. گزارشی از فعالیت های تاریخ شفاهی زنان در قم خزائلی در ادامه به بررسی تاریخ تشکیل فعالیت‌های مذهبی زنان پیش از انقلاب و تشکیل مکاتب دینی این دوره پرداخت و به صورت فشرده گزارشی از آغاز و انجام پروژه تاریخ شفاهی این تشکیلات دینی و فرهنگی را بازگو کرد. خزائلی در بخش دیگری از سخنان خود با به سیر تطور جامعةالزهرا (س) به عنوان بزرگترین حوزه علمیه زنان در جهان تشیع، از پروژه تاریخ شفاهی این مجموعه فرهنگی گزارشی را ارائه داد. در پایان نشست، پیشنهادهای کاربردی برای برون‌رفت از وضعیت موجود ارائه گردید: ۱. آموزش تخصصی: بهره‌گیری از اساتید مبرز تاریخ شفاهی کشور برای آموزش تاریخ شفاهی زنان ۲. شبکه مصاحبه‌گری: استفاده از ظرفیت طلاب شهرستانی و بین‌المللی برای شناسایی و ثبت خاطرات زنان تأثیرگذار در اقصی نقاط جهان و ایران. ۳. پایان‌نامه‌های شفاهی: تغییر رویکرد شورای علمی جامعةالزهرا (س) به سمت پذیرش پایان‌نامه‌های مبتنی بر تاریخ شفاهی و اسنادی.

بدون فرضیه، روایت‌ها به ضد خود تبدیل می‌شوند

گزارش نشست تخصصی «فرضیه در تاریخ شفاهی»

به گزارش روابط عمومی مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم، دومین جلسه از سلسله جلسات مقدماتی پانزدهمین همایش سالانه تاریخ شفاهی با موضوع « فرضیه در تاریخ شفاهی» با ارائه حجت‌الاسلام حاج‌سیدجوادی برگزار گردید. این برنامه از ساعت 12:30 روز یکشنبه 16 آذر ماه ۱۴۰۴ در تالار اندیشه مرکز پژوهش‌های صدا و سیما آغاز شد. در ابتدای این جلسه، حجت‌الاسلام و المسلمین فروغی، مسئول مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم و...

تاریخ شفاهی مانع مهم انقطاع میان نسل‌هاست

اولین جلسه از سلسله جلسات مقدماتی پانزدهمین همایش سالانه تاریخ شفاهی با موضوع «فقه و تاریخ شفاهی»

اولین جلسه از سلسله جلسات مقدماتی پانزدهمین همایش سالانه تاریخ شفاهی با موضوع «فقه و تاریخ شفاهی» در قم برگزار شد. به گزارش روابط عمومی مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم، اولین جلسه از سلسله جلسات مقدماتی پانزدهمین همایش سالانه تاریخ شفاهی با موضوع «فقه و تاریخ شفاهی» با ارائه آیت‌الله احمد مبلغی نماینده جمهوری اسلامی در مجمع جهانی فقه اسلامی برگزار گردید. این برنامه از ساعت ۱۳ روز...

وضعیت دین‌داری ایرانیان در دهه‌ی 1340 و 1350

گزارش نشست نقد و بررسی کتاب «هم رومی هم زنگی»

جلسه نقد و بررسی کتاب «هم رومی و هم زنگی» با موضوع وضعیت دین‌داری جامعه ایران در دهه 40 و 50 شمسی، با حضور دکتر صابر جعفری، یکی از نویسندگان کتاب، و محسن‌حسام مظاهری در محل مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم برگزار شد. نوشته پیش رو متن این جلسه است. *** صابر جعفری: این کار در کنار برخی از کارهای دیگرمعنی پیدا می‌کند .یعنی مجموعه «ریشه‌ها» که این کتاب در واقع مجلد اول از این مجموعه محسوب می‌شود....

نهمین نشست از سلسله نشست های شب‌های حوزه

حوزه علمیه کارآمد در نگاه امام خمینی(ره)

با حضور حجت الاسلام اسدپور

نهمین نشست از سلسه نشست های شبهای حوزه، با عنوان حوزه علمیه کارآمد در نگاه امام خمینی در تاریخ 24 دی 1403 با حضور حجت الاسلام اسدپور در مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم برگزار گردید. در ادامه گزارشی از جلسه تقدیم شما میگردد. در ابتدا مجری برنامه به منابع کارشده پیرامون موضوع جلسه، مانند کتاب های اخلاق حرفه ای روحانیت، روحانیت و حوزه علمیه و مقالاتی مانند نگاهی به سبک مدیریت حوزه علمیه توسط امام خمینی،...

هشتمین نشست از سلسله نشست های شب‌های حوزه

حوزه علمیه مطلوب در نگاه آیت الله العظمی خامنه ای

با حضور حجت الاسلام والمسلمین دکتر سید مهدی موسوی

هشتمین نشست از سلسله جلسات شبهای حوزه در تاریخ 1403/09/11 با موضوع حوزه علمیه مطلوب در نگاه آیت الله خامنه ای با حضور حجت الاسلام والمسلمین دکتر سید مهدی موسوی برگزار شد. در آغاز مجری برنامه با توجه به آثار و منابع تولید شده در موضوع جلسه، از بهترین مکتوباتی که منتشر شده به موارد زیر کردند : حوزه و روحانیت در 2 جلدی که مجموعه صحبت های ایشان از سال 1368 تا 1394 ، بدان ایدک الله، سیمای آرمانی طلبه،...

ششمین نشست از سلسله نشست های شب‌های حوزه

هویت صنفی روحانیت در نگاه علامه حکیمی

با حضور حجت الاسلام و المسلمین ایزدپناه

ششمین نشست از سلسه نشست های شبهای حوزه در تاریخ 1403/09/03 با عنوان هویت صنفی روحانیت در نگاه علامه حکیمی با حضور حجت الاسلام و المسلمین ایزدپناه برگزار گردید. در ادامه گزارشی از این جلسه تقدیم شما میگردد. علی اکبری مجری برنامه در ابتدای جلسه به بیان نکاتی در خصوص موضوع جلسه از آثار مرحوم حکیمی پرداختند. او بیان کرد که استاد حکیمی باور داشت، روحانی یعنی مرزبان دین و سخنگوی آن. روحانی سرباز مقدم در...

هفتمین نشست از سلسه نشست های شبهای حوزه

فرآیند اصلاح حوزه در نگاه شهید صدر

با حضور حجت الاسلام و المسلمین موذنی

هفتمین نشست از سلسه نشست های شبهای حوزه در تاریخ 7/9/1403 با عنوان فرآیند اصلاح حوزه در نگاه شهید صدر با حضور حجت الاسلام و المسلمین موذنی برگزار گردید. در ادامه گزارشی از محتوای جلسه را مطالعه خواهید کرد. علی اکبری مجری برنامه در ابتدای جلسه، به منابع موجود و مرتبط با موضوع نشست کرده و از آثاری که تاکنون منتشر شده است نانم برد، مانند : مقاله اصلاح حوزه در نگاه شهید صدر، مقاله تحول حوزه از...

شبهای حوزه : جلسه پنجم

روحانیت و مرزبانی از جامعه در نگاه آیت الله مصباح

در این نشست حجت الاسلام و المسلمین مجتبی مصباح به ارائه نکاتی پیرامون موضوع جلسه پرداختند که در ادامه گزارشی از آن تقدیم شما میگردد. در ابتدا مجری برنامه به منابعی کردند که مخاطبین می توانند با مراجعه به آنها، با نگاه مرحوم مصباح پیرامون حوزه و روحانیت بیشتر آشنا شوند. آثاری همچون مباحثی درباره حوزه، ذو الشهادتین امام و ... . علی اکبری مبتنی بر مصاحبه ها و سخنرانی های مرحوم مصباح معقتد است...

شبهای حوزه : جلسه چهارم

امام موسی صدر و روحانیت تراز

چهارمین شب از فصل نخست شبهای حوزه با موضوع امام موسی صدر و روحانیت تراز در مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم با حضور حجت الاسلام حاج سید جوادی و دیگر مخاطبین گرامی برگزار گردید. در ابتدا مجری برنامه توضیحی پیرامون آثار مرتبط با موضوع جلسه همچون فقه زندگی، ارج نامه انسان، امام موسی صدر عالم تراز دین، پیشوایی فراتر از زمان و... ارائه داده و تاکید کردند که فارغ از آثار منشر شده، هنوز نسبت به موضوع...

شبهای حوزه : جلسه سوم

استاد صفایی و مشکلات حوزه و روحانیت

سومین جلسه از فصل نخست شبهای حوزه با موضوع استاد صفایی و مشکلات حوزه و روحانیت برگزار شد. در این نشست دو کارشناس محترم، حجت الاسلام لاجوردی و حجت الاسلام بهمنی به بیان نظراتشان پیرامون آقای صفایی و نگاه ایشان به حوزه و روحانیت پرداختند. مجری جلسه، علی اکبری در ابتدا به ارائه گزارشی کوتاه از آثاری که میتواند در این موضوع مورد استفاده قرار بگیرد، پرداختند. منشوراتی همچون روحانیت و حوزه، استاد و...

شبهای حوزه : جلسه دوم

شهید مطهری و سازمان مطلوب روحانیت

دومین جلسه از فصل نخست شبهای حوزه با محوریت تحول در حوزه و روحانیت برگزار شد. در این نشست دو کارشناس محترم، حجت الاسلام باقری فر و حجت الاسلام فصیحی به بیان نظراتشان پیرامون حوزه و روحانیت مطلوب از نگاه شهید مطهری پرداختند. در ابتدا مجری برنامه به ارائه گزارشی از آنچه که پیرامون نگاه استاد مطهری در خصوص حزوه و روحانیت تولید شده است، پرداختند و سپس به امتیازات کتاب شهید مطهری سازمان مطلوب...

شبهای حوزه: جلسه نخست

شهید بهشتی و روحانیت معاصر

شبهای حوزه سلسله نشست هایی است که قرار است با همت مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم و همکاری نشریه حوزه برگزار گردد. نخستین نشست با محوریت بررسی ایده ها و اقدامات تحولی شهید بهشتی پیرامون روحانیت و حوزه علمیه، با حضور حجت الاسلام اسدپور و آقای حسین زاده برگزار شد. علی اکبری، مجری برنامه در ابتدا توضیحی کوتاه پیرامون فصل نخست از شبهای حوزه اراده دادند که متاسفانه تا کنون به بررسی دقیق توصیفی و تحلیلی...

تاریخ شفاهی علما و ضرورت توجه به اقتضائات، فهم جریان‌ها و رعایت حساسیت‌ها

در سومین برنامه از سه‌شنبه‌های تاریخ شفاهی مطرح شد

تاریخ شفاهی علما و ضرورت توجه به اقتضائات، فهم جریان‌ها و رعایت حساسیت‌ها به گزارش روابط عمومی مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم، سومین جلسه از سلسله نشست‌های تاریخ شفاهی با عنوان «تاریخ شفاهی حوزه و روحانیت؛ الزامات، موانع و راهکارها» با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین احمد نجمی پژوهشگر این حوزه، روز سه‌شنبه 16 آبان 1402 در سالن نشست‌های مرکز اسناد در قم برگزار شد. تاریخ شفاهی حوزه و روحانیت،...

نشست تخصصی نقد و بررسی کتاب در بنیاد قم پژوهی؛

گزارشی از آئین رونمایی کتاب «تحولات فکری حوزه علمیه قم (۱۳۵۷_۱۳۰۱)

نشست رونمایی از کتاب «تحولات فکری حوزه علمیه قم (1301-1357)» به همت مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم و همکاری بنیاد قم‌پژوهی در محل این بنیاد برگزار شد.

گزارشی از نشست قم پژوهان به مناسبت یکصدمین سال تاسیس حوزه قم؛

مروری بر عملکرد مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم در صد سالگی حوزه علمیه

مسئول مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم اظهار کرد: طبق برآورد آخر ما از آرشیو مرکز که متعلق به پنج ماه قبل است، در مجموع حدود ۴۰ هزار ساعت مصاحبه در مرکز اسناد موجود است که ۷ هزار ساعت آن در قم انجام گرفته و مابقی در تهران انجام شده است.

گزارشی از نشست مراکز اسنادی قم به مناسبت یکصدمین سال تأسیس حوزه علمیه؛

پورمحمدی: حاج شیخ عبدالکریم برای آینده تشیع در ایران احساس خطر می‌کرد

نشست مراکز اسنادی قم به مناسبت فرارسیدن دهه مبارک فجر و یکصدمین سال تأسیس حوزه علمیه قم در دفتر مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم برگزار شد.

گزارشی از سلسله نشست های دوره حوزه صد ساله با حضور دکتر فراتی؛

فراتی: حوزه قم در عصر تاسیس تلاش می کرد خود را از درون احیا کند

حوزه علمیه قم در عصر بازتاسیس توسط آیت الله حائری خسته و شکست خورده در جریان مشروطه دچار خصلت گنوسی شده بود بدین معنا که با نا امید شدن از تحول جهان خارج به دگرگونی درونی دست زده بود وتلاش میکرد خود را از درون احیا کند.

گزارشی از نشست دوره ای حوزه صد ساله با حضور حجت الاسلام پورمحمدی؛

پورمحمدی: حوزه علمیه قم بسترساز تجربه حکمرانی در دوران معاصر است

پور محمدی در این جلسه با بیان اینکه؛ مسئله حکمرانی از حساس ترین و مهم ترین مسائل اجتماعی است گفت: کارویژه اصلی حوزه تبلیغ یعنی هدایت و ارشاد و راهنمایی مردم است.

به مناسبت یکصدمین سالگرد بازتأسیس حوزه علمیه قم

بررسی کنش فرهنگی-سیاسی آیت الله موسس در دوران زعامت حوزه قم

آیت‌الله شیخ عبدالکریم حائری، صاحب بینش سیاسی عمیق بوده و می‌توان ایشان را یک نوع کنشگر سیاسی خاموش با سیاست سکوت به حساب آورد که با بردباری و دوراندیشی، حوزه قم را تأسیس کرد، ولی چون شرایط روز را برای ورود مستقیم به عرصه سیاسی فراهم نمی‌دید، تمام همّ و غم خود را روی تأسیس و حفظ حوزه گذاشت و با این کار مهم‌ترین کانون برای ایفای نقش اجتماعی و فرهنگی و سیاسی را پایه‌گذاری کرد.