یادداشت
نگهبان سنت و دغدغه تحدید قدرت
یادداشتی دربارهی اندیشهی آیتاللهالعظمی صافی گلپایگانی«امروز سهشنبه ۲۹ رمضان المبارک ۱۴۳۷ در اخباری که میخواندم به خبری جالب برخوردم که در آن آمده بود: فضاپیمایی پس از پنج سال و نزدیک به ۱.۸ میلیارد مایل در سفر، دیروز دوشنبه ۱۴ تیر ماه در مدار سیاره مشتری قرار گرفته و واقعهای بینظیر برای بشریّت را رقم زده است و چشم همه جهانیان را به خود خیره نمود. کارشناسان این برنامه اعلام کرده بودند که این همه رنج و تلاش را برای این متحمّل شدند که اسراری از...
حقانی؛ نامی به وسعت تاریخ معاصر
یادداشتی دربارهی آیتالله شیخ حسین حقانی زنجانیآیتﷲ شیخ حسین حقانی زنجانی؛ متولی مدرسه حقانی قم و فرزند مؤسس این مدرسه روز سهشنبه ۲۵ تیرماه در سن ۸۵ سالگی درگذشت. مرحوم شیخ حسین حقانی، خود نیز از فعالان حوزوی نیم قرن اخیر بود و مقالات متعددی از وی در نشریات حوزوی منتشر شده که میتواند نمایانگر دغدغه طلاب و روحانیون دوره معاصر باشد. او که در سالهای پس از انقلاب به عضویت در هیأت علمی دانشکده الهیات دانشگاه الزهرا نیز درآمده بود، دوره...
زندگی و زمانهی شهید سید محمدباقر صدر به روایت فرزندش حجتالاسلام سید جعفر صدر
آنچه در پی میآید پارهای از ناگفتههای بدیع و جذابی است که جناب سید جعفر صدر، فرزند شهید آیتالله صدر بر پایه خاطرات خویش و مادر و خواهران محترمش و نیز بستگان و یاران آن شهید گرانمایه به رشته تحریر درآورده اند. من نیز مانند هر مسلمان دیگری از دردها و رنجها و اندوههای مسلمانان در سرزمینهای اسلامی، ملول و اندوهناکم. با خود گفتم شاید سخن گفتن دربارۀ کسی که رنجهای بزرگی را بر دل و جانش...
شهید آیتالله سید محمدباقر صدر به روایت آیتالله سید مرتضی مستجابی
از این حقیر خواسته شد چند جملهای درباره ارادتم نسبت به فیلسوف متفکر، شهید بزرگوار، آیتاللهالعظمی سید محمد باقر صدر رحمهاللهعلیه بنویسم. شهید فقید تا آن پایه بزرگ و بزرگوار بود که خامه ناتوان من با این واژههای محدود، قدرت تفسیر شخصیت ممتاز معظمله را ندارد. فقط برای اطاعت دستور، جسارت میکنم. حقیر از بنیاعمام آیتالله شهید آقا سید محمدباقر صدرم. به حکم تقارب سِنی و شهرتی که فرزندان...
«لعن به حجت و فحش به صدر و دشنام به محمدتقی جای مباحثات علمی و استصحاب و مناقشه در اصل برائت را گرفته است.»
زندگی و زمانهی عباس زریاب خویی در زبان استاد دکتر محمدعلی موحداین مطلب متن سخنرانی استاد دکتر محمدعلی موحد در «شب عباس زریاب خویی» در شبهای بخاراست. وقتی آقای دهباشی از نیّت خود در برگزاری مراسمی به نام زریاب و گرامیداشتِ یادِ او با من سخن گفت، مشتاقانه استقبال کردم؛ اما بعدها که فکر کردم درچنین مجلسی چه بگویم، دچار تردید شدم. درست است که دریا دروازۀ خاصی ندارد و ازهرجا میتوان درآن وارد شد، اما خوب شیب دریا درهمه جا یکسان نیست؛ جاهایی هست که...
زندگی و زمانهی سید جعفر شهیدی
مروری کوتاه بر زندگی و فعالیتهای سید جعفر شهیدیاین مطلب متن سخنرانی رسول جعفریان در «شب سید جعفر شهیدی» از شبهای بخاراست. مرحوم دکتر سید جعفر شهیدی محصول جریان های فکری چندی است که طی چند دهه نخست حیات وی در ایران وجود داشت و ایشان در آن بستر رشد کرد. جریانهای یاد شده، برخی سنتی و برخی مدرن بودند و هر کدام به سهم خود در شکل گیری شخصیت فکری ایشان مؤثر واقع شدند. در بخش مدرن، دو گرایش انقلابی پدید آمده در دهه بیست و سی و تحصیلات...
آبروی تدین و اخلاق در جهان امروز؛ یادداشتی از مرحوم سید محمود دعایی دربارهی امام موسی صدر
بازگشت به خویشتن و محرومیتزدایی نزد امام صدرزاده ۱۴ خرداد سال ۱۳۰۷ هجری شمسی در محله چهارمردان شهر مقدس قم، فرزند سید صدرالدین صدر و سیده صفیه طباطبایی قمی، امروز در جهان تشیع «امامی» است در صدر که هویت از شرافت گرفته است و همچون ستارهای تابان در قلب دوستدارانش میدرخشد. هرچه بر تیرگی جهان افزوده میشود، بر روشنایی او هم افزوده میشود و این قانون هستی است. سخن گفتن درباره آقاموسی صدر، زمینههای بسیار زیادی دارد. میتوان ساعتها...
آشتیانی قلندر بود
یادداشتی از دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی دربارهی مرحوم استاد سید جلالالدین آشتیانیاین مطلب متنِ سخنرانیِ دکتر ابراهیمی دینانی در «شب سید جلالالدین آشتیانی» از شبهای بخاراست. «حال من بد نیست در تنهایی ام / با خودم در خلوت ام، تنها نی ام من اگر بخواهم درباره مرحوم آقا سید جلال آشتیانی، فیلسوف بزرگ عصر ما و دوست دیرینه بنده و بسیاری از حضاری که اینجا تشریف دارند، صحبت کنم باید همین بیتی را که برایتان خواندم تفسیر کنم. آقای آشتیانی جمع متناقضات بود. خیلی تنها بود....
مشهد و روحانیان کتابفروش
یادداشتی از استاد دکتر محمدرضا شفیعی کدکنیاز پیشینة کتابفروشی در مشهد، دورة مشروطیت به بعد، که عصر رونق چاپ و نشر در سراسر ایران بوده است، خبری در جایی ندیدهام. شاید اگر کسانی روزنامههای محلّی مشهدِ سالهای واپسین قرن سیزدهم و سالهای آغازین قرن چهاردهم را به دقّت ورق زنند، اطلاعاتی درین باره به دست آید. همینقدر میدانم که یکی از قدیمترین کتابفروشان مشهد در اواخر قرن...
تسامح در اندیشهی امام موسی صدر
«ما میخواهیم با هم زندگی کنیم»باید بگویم که انسان میتواند تعاریف مختلفی از تسامح را بیان کند، اما دست یافتن به دیدگاه امام موسی صدر دربارۀ تسامح چندان دشوار نیست. تسامح در نظر امام اصلی اساساً انسانی است. صرفاً نوعی رفتار نیست بلکه یک سبک زندگی است که در هر بخشی از زندگی او یافت میشود و همچون قلمروی است که هر اندازه دیدگاه فکری و تجربۀ انسانی وسعت بیشتری یابند، آن نیز وسیعتر میشود. هنگامی که دربارۀ تسامح در اندیشۀ امام...
مرکز اصلی نسخ خطی ایران کجاست؟
مروری بر کوششهای آیتاللهالعظمی مرعشی نجفی در حفظ و احیای نسخ خطییکی از برجستهترین و ماندگارترین اقدامات آیتالله سیدشهابالدین مرعشی نجفی در حوزه علم و فرهنگ تأسیس کتابخانهای عظیم و غنی است که بعدها با نام خود ایشان به کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی معروف شد. انگیزه وی از تأسیس این کتابخانه جمعآوری نسخ ارزشمند خطی و جلوگیری از خروج این آثار از ممالک اسلامی بود؛ به طوری که ایشان در این راه از هیچ تلاشی فروگذار نکردند. بر این اساس، در ادامه این نوشتار...
چهارده نکته دربارهی اندیشههای مرحوم داود فیرحی
فیرحی نگاهی آزادیخواهانه به اسلام داشت۱- مهم ترین امتیاز فیرحی در بررسی های تاریخی و اندیشه ای خود، این است که از ابتدا مبانی معرفت شناسی خود را تعریف کرد و بعد وارد تاریخ اندیشه شد. این که شما در تاریخ اندیشه، نگاه ایستا داشته باشید، متفاوت با آن است که تاریخی و پویا به تحولات فکری بنگرید. او در جریان آشنایی اش با نظریات فوکو، و ورود به مباحث تاریخ اندیشه از این زاویه، نوعی تحول را اصل قرار داد و توانست با دید بازتری مسائل را نگاه کند....
تکنیکهای گفتوگو در اندیشه و کنش امام موسی صدر
در اواخر قرن بیستم دین به عرصه عمومی بازگشت و در قالب ایجاد جنبشها، احزاب، سازمان ها و حتی در دولت ها بخشی از قلمروی عمومی را در اختیار گرفت. تجربیات موفق و ناموفق بسیاری از این رخداد غیرقابل پیش بینی، در قرن بیست ویکم نیز تداوم پیدا کرد. ایجاد شدن حکومت های مبتنی بر ساختار جمهوری اسلامی، پیدایش احزاب بنیادگرا، گروههای تروریستی و همینطور احزاب و نهادهای مذهبی به خصوص در جهان...
یادی از آیتاللهالعظمی سید عزالدین زنجانی
همشاگردیهای ما به خوبی به یاد میآورند، که اساتید حوزه در دهه 1360، با تکثیر نوارهای درسی، مخالف بودند و به آموزشهای «نواری» روی خوش نشان نمیدادند! طبیعتا برخی از طلاب نیز، به توصیههای اساتید روی خوش نشان نمیدادند! این «فقدان تفاهم» به خاطر عدم آشنایی ما با «ارتباط شیوه و هدف»، در دروس حوزوی بود. ولی سالهای بعد که اندکی با روشهای تأثیرگذار تدریس آشنا شدیم، به گوشهای از...
منادی بیداری اسلامی و تقریب مذاهب
یادی از حجتالاسلام سید هادی خسروشاهیدر قامت یکی از تقریباندیشان معاصر زندهیاد استاد سیدهادی خسروشاهی را در وهله نخست، میتوان عالمی تقریباندیش دانست که پیشینه این رویکرد وی، به دوران تحصیل باز میگردد. او در این طریق آثار و نشریات فراوانی را در گستره جهان اسلام منتشر ساخت و بسیاری را با این اندیشه آشنا کرد. حجتالاسلام والمسلمین عبدالکریم بیآزار شیرازی، پیشینه این تلاش ارجمند را چنین بازگفته است: «در دوران آیتالله...
آیتالله العظمی گلپایگانی؛ مودی به آداب سنّت
فراز و فرود حمایت یک مرجع تقلید از انقلابدر سال ۱۳۱۶ قمری سید محمد باقر گلپایگانی عازم سفر مشهد شد و از خدا خواست تا فرزند ذکوری به وی عطا کند. سید محمد باقر ۶۴ ساله بود و هشت فرزندِ پسر او از دنیا رفته بودند. دختر او در خواب دید که امام هادی(ع) و امام جواد(ع) با هم به منزلشان رفتند؛ اما امام هادی(ع) پس از چندی از خانه خارج شدند. پدر، خواب دخترش را اینگونه تعبیر کرد که خداوند دو پسر به ما عطا میکند که اولی میماند و دومی میمیرد....
یادداشتی دربارهی آیتالله سید محمدمهدی موسوی خلخالی
اینکه فکر میکنند آقای خوئی ولایت فقیه را قبول ندارد اشتباه استدر روایت آمده است: الآباء ثلاثه : اب ولدک، و اب زوجک و اب علمک نگارنده، در ایام علم آموزی، اساتید و مربیان دلسوز و مهربانی دیدم که به حقیقت برایم به مثابه پدر بودند و از هر کدام درسها و علوم فراوانی آموختم، اما در میان همه آنها، کسی که بیش از همه و به مدت طولانی با او حشر و نشر داشته و در این مدت، نکات فراوان در راستای علم، معنویت و زندگانی آموختم، سیدنا الاستاد حضرت آیتﷲ حاج سیدمحمدمهدی...
نخستین مواجههی عالمان شیعه با صهیونیسم
کاشف الغطاء، عبدالکریم زنجانی و آرمان فلسطیندر مدت بیش از شش دههای که از اشغال قبله اول مسلمانان میگذرد، عالمان بزرگ شیعه در کنار رهبران سیاسی و مردم مسلمان از ملت فلسطین حمایت و رژیم صهیونیستی را خطری برای اختلافافکنی، وحدت و اتحاد مسلمین احساس کردهاند. اما مجاهدان و عالمانی همچون محمدحسین کاشفالغطاء و عبدالکریم زنجانی، حتی پیش از تأسیس رژیم صهیونیستی، ضمن دفاع از فلسطین نسبت به دانهای که شیطان در این سرزمین...
برگزیدهای از خاطرات آیتالله سید رضی شیرازی
لزوم عدم انحصار مرجعیّت در قم در آن زمان نجف ملا زیاد داشت، اما صدام،روحانیت و مرجعیت شیعه نجف را تضعیف کرد. صدام میدانست که اگر مرجعیت شیعه در عراق باشد، پایگاه ایران خواهد بود و اصلاً علّت مبارزه صدام با روحانیت شیعه در عراق همین بود. چون مرجعیت شیعه در عراق چند فایده دارد: اولاً پایگاه ایران در عراق است. شما توجه بفرمائید از شیخ انصاری تا زمان ما، آقا سیّد ابوالحسن و آقای سیّد محسن حکیم، اینها...
ماجرای دیدار آیتالله خویی و فرح دیبا در سال 1357
«یدالله فوق ایدیهم» یا سوءاستفادهی حکومت پهلوی؟در آخرین روزهای آبانماه 57 و کمتر از دو هفته پس از روی کارآمدن دولت ازهاری و آغاز اعتصاب مطبوعات، فرح پهلوی همزمان با عید غدیر برای یک سفر دو روزه زیارتی راهی عراق میشود. او عصر 27 آبان همراه با مادر، دو فرزند و رئیس دفترش سیدحسین نصر تهران را به مقصد بغداد ترک میکند. صدام برای دیدار با او به محل اقامتش-قصر جادریه- میآید و ملاقات مختصری صورت میگیرد. او در این دیدار در پاسخ به این سوال صدام که...
جدیدترین مطالب
15 دیماه در گذر تاریخ
پربازدیدها
پرونده ویژه
شبکههای اجتماعی
