یادداشت-مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم

یادداشت

توجه آیت‌الله بروجردی به امر خطیر وحدت در بین مسلمانان

برگرفته از کتاب خاطرات و مبارزات حجت‌الاسلام فلسفی نوشته علی دوانی منتشره از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی در سال 1376 مطلب دیگری که درباره مرحوم آیت‌الله بروجردی بسیار حائز اهمیت است، توجه ایشان به امر خطیر وحدت مسلمانان بود. مؤكداً باید بگویم کوشش رسمی برای وحدت مسلمانان، یعنی تأسیس و توسعه دارالتقریب (دارالتقریب مؤسسه‌ای بود که به منظور نزدیکی و گفتگو بین مذاهب اسلامی در قاهره و حدود سال ۱۳۲۵...

تدبیر آیت‌الله العظمی بروجردی الزامی کردن درس تعلیمات دینی در دروس ابتدایی

برگرفته از کتاب خاطرات و مبارزات حجت الاسلام فلسفی نوشته علی دوانی منتشره از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی در سال 1376 در اواخر سال ۱۳۲۵ شمسی مرحوم آیت‌الله بروجردی به من پیام دادند که شاه را ملاقات کنم و بگویم همان طور که در روزنامه‌ها نوشته اند، چون زمینه اجرای لایحه اجباری کردن تعلیمات ابتدائی فراهم شده است (این لایحه پیش‌تر و در سال ۱۳۲۱ شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید، اما تا آن زمان اجرا...

تأسیس مدارس دینی و احداث مساجد از سوی آیت‌الله بروجردی

برگرفته از کتاب خاطرات و مبارزات حجت‌الاسلام فلسفی نوشته علی دوانی منتشره از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی در سال 1376 حمایت از حوزه‌های علمیه موجود و همچنین تأسیس مدرسه دینی در شهرهایی که فاقد حوزه بودند، مورد علاقه و توجه آیت‌الله بروجردی بود. یکی از آن موارد، ایجاد مدرسه دینی در شهر کرمانشاه بود که در یک نقطه مناسب شهر بنا گردید و متصدی این کار نیز یکی از افراد مورد اعتماد ایشان در کرمانشاه...

اهتمام آیت‌الله بروجردی در مقابله با فعالیت بهاییان در کشور

برگرفته از کتاب خاطرات و مبارزات حجت‌الاسلام فلسفی نوشته علی دوانی منتشره از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی در سال 1376 ماجرای بهایی‌ها در مسأله بهایی‌ها آیت‌الله بروجردی در یک فشار شدید افکار عمومی واقع شده بود. مرتبا از ولایات نامه می‌آمد که مثلا فرماندار این جا بهائی است و یا رئیس فلان اداره بهائی است و چه‌ها که نمی‌کند. این گونه شکایات، آیت‌الله بروجردی را بر آن داشت که جدا وارد عمل...

ناگفته‌هایی از سلوک شخصی مرحوم آیت‌الله ری‌شهری

یکی از نزدیکان و همکاران علمی و سیاسی آیت‌الله ری‌شهری به مناسبت فوت ایشان نوشت: محبت او به اهل بیت و بخصوص امام حسین (ع) فوق العاده بود. مقید بود عرفه و نیمه شعبان به زیارت کربلا برود. اوایل وزارتش روزهای عاشورا در منزلش، مجلسی طلبگی می‌گرفت و مرحوم سیبویه را دعوت می‌کرد و او به سبک عراقی روضه میخواند. آقای ری‌شهری هم مثل بقیه لخت میشد هروله میکرد و سینه میزد. بعدها این مجلس گسترده و رسمی و هر ساله...

تأملاتی در احتیاطات حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی

سایت مباحثات تأمل اول؛ در مسیر احتیاطات میرزای بزرگ و شیخ اعظم مؤسس حوزه علمیه قم در بحث پیرامون دومین از مقدمات انسداد به مبنای استادش میرزای شیرازی بزرگ (صاحب فتوای تحریم تنباکو) کرده و از روش استادش نتیجه گرفته که حتی اگر فقیهی غالبا به احتیاط قائل شود، باز هم اختلالی در نظام مسلمین و اعمال مذهبی آنان ایجاد نمی‌شود و از همین رو، این ‌چینی انسدادیون برای رد نظریه انفتاح در عمل...

تاریخ و سیر تحول حوزه علمیه قم در دوران معاصر

پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) : پژوهش و نگارش مدخل «حوزه علمیه» در «دانشنامه جهان اسلام» - كه رهبر انقلاب مؤسس آن به‌شمار می‌رود- به تازگی پایان یافته است. این مقاله‌ی مفصل، پس از ذكر كلیاتی مهم درباره حوزه علمیه، به بررسی دقیق‌تر پیرامون حوزه‌های علمیه اثرگذار و جریان‌ساز در تاریخ شیعه می‌پردازد كه هریك در گوشه‌ای از...

پیشینه حوزه علمیه قم در دوران متأخر

هادی شاملو کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی در غالب موارد مرحوم حاج شیخ عبدالکریم حائری‌(ره) را مؤسس حوزه علمیه قم می‌نامند. این تعبیر که خالی از مسامحه نیست، به این معنا نیست که تا پیش از این تاریخ، حوزه علمیه قم وجود نداشته است، بلکه باید گفت که حوزه علمیه قم تا پیش از عصر زعامت حاج شیخ عبدالکریم، مرکزیت علمی‌ و فقهی نداشته است. شهر قم از جمله مکان‌های مورد توجه اهل بیت‌‌(ع)...

آیت‌الله شیخ عبدالکریم حائری در کلام رهبری

برگرفته از کتاب فقیه موسس صفحات 238 و 239 کتاب «منشور حوزه و روحانیت» جلد 6 - آیت‌الله خامنه‌ای: حوزه علمیه قم به دست مردی بزرگ و برگزیده‌ای از برگزیدگان خدا (مرحوم آیت‌الله العظمی حائری) کار گذاشته شد و این حوزه بعنوان یک مرکز، برای همه طالبان به وجود نام حاج شیخ باید ابقاء و حفظ شود. وجود حاج شیخ، خیلی مبارک بوده؛ شما ببینید ایشان سال ۱۳۶۰ قمری به قم آمده و تقریبا شصت سال بعد یعنی سال ۱۳۹۹ قمری، از...

آیت‌الله شیخ عبدالکریم حائری در کتاب یادنامه استاد شهید مرتضی مطهری

برگرفته از کتاب فقیه موسس صفحات 434 تا 436 گویا همین امر باعث شد که مرحوم مطهری در حالی که هنوز بچه طلبه مبتدی بود روانه حوزه علمیه قم گردد و اگر چه از آن حوزه نیز ضربه‌های کاری خورده بود و آسیب فراوان دیده بود اما باز هم به جهت کاردانی و بردباری و مجاهدت مؤسس آن، آیت‌الله حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی به حیات خود ادامه می‌داد و بازار دانش در آنجا رونق داشت. پیداست مقاومت و اقبال مرحوم مطهری به علوم...

آیت‌الله شیخ عبدالکریم حائری در کتاب هفتاد نوشته آیت‌الله بدلا

برگرفته از کتاب فقیه موسس صفحات 249 تا 251 در کتاب «هفتاد سال» تألیف آیت‌الله بدلا می‌نویسد: متن تلگرام آیت‌الله شیخ عبدالکریم حائری که در تاریخ ۱۱ تیر ماه ۱۳۱4 به رضاخان مخابره شد چنین است: حضور مبارک اعليحضرت شاهنشاهی خلدالله ملکه. بعد از تقدیم ادعيه خالصانه، مشهود خاطر همایونی بوده که احقر همیشه تعالی و ترقی دولت علیه را منظور داشته و اهم مقاصد می‌دانستم. فعلا هم به همین نظر عرضه می‌دارد:...

نوروز، ظهور و حاج شیخ عبدالکریم در اشعار امام خمینی

در دیوان شعر امام خمینی، اشعار بلندی تحت عنوان «بهاریه» وجود دارد که مربوط به سال‌های تقارن عید نوروز و نیمه شعبان است. در اشعار امام، اصولا مساله ظهور حضرت حجت(عج) ارتباط نزدیکی با نوروز و آغاز بهار دارد. در یکی از همین اشعار است که امام، گریزی به موسس حوزه علمیه قم در قرن اخیر، آیت‌الله حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی، به‌عنوان زمینه‌ساز ظهور می‌زنند. قسمت‌هایی از یکی از بهاریه‌ها چنین...

تاریخچه‌ای از توطئه رژیم شاه برای اشغال مدرسه فیضیه قم

مدرسه فیضیه از بناهای عهد صفویه است که در جنب صحن کهنه حرم مطهر حضرت معصومه (س) در قم بنا شده است. تاریخ بنای آن را سال 934 ﻫ.ق ذکر کرده‌اند و بنای فعلی آن پس از تخریب بنای قبل در سال 1213 ﻫ.ق ساخته شده است. به آن مدرسه فیضیه می‌گویند زیرا جناب ملا محسن فیض کاشانی (ره) از علمای بزرگ شیعی چندی در آن ساکن بوده (و یا در بنای آن نقش داشته است). مدرسه فیضیه تا قبل از عزیمت حضرت آیت‌الله العظمی حائری (ره) مؤسس حوزه...

روایتی از تأسیس حوزه علمیه قم توسط آیت‌الله حائری یزدی

آیت‌الله شیخ رضا استادی می‌گوید: دوران مرجعیت حاج شیخ مصادف با سلطنت رضا پهلوی بود. ایشان با مدیریت و درایتی که به کار گرفت توانست این مقطع زمانی پر آشوب و خفقان را به نحو احسن و با عزت و اقتدار نسبی پشت سر گذارد. و با توجه به شرایط زمانی و مکانی آن روز از حریم دین، حوزه، روحانیت و مردم حراست کند. تأسیس حوزه علمیه قم در سوم فروردین ماه 1301 شمسی، یکی از وقایع مهم تاریخ معاصر ایران بود که شخصیت کم‌نظیری...

زندگی نامه مرجع عالیقدر حضرت آیت الله علوی گرگانی

حضرت آیت‌الله سید محمدعلی علوی حسینی گرگانی، زاهد وارسته و مرجع عالیقدر جهان تشیع به ملکوت اعلی پیوست. ضمن تسلیت به ساحت بقیه الله الاعظم (ارواحنا فداه)، رهبر معظم انقلاب اسلامی و حوزه های علمیه، مختصری از زندگینامه این مرجع معظم از نظر می گذرد. تولد و خانواده آیت‌الله سید محمدعلی علوی حسینی گرگانی در خرداد ۱۳۱۸ش (بیستم جمادی الثانی ۱۳۵۹ق)، در نجف اشرف‌ به دنیا آمد. پدر بزرگوارشان، مرحوم...

نگاهی به حیات سیاسی و اجتماعی آیت الله کاشانی

آنچه در پی می آید، برشی از کتاب «علمای مجاهد» است که توسط محمدحسن رجبی نگاشته شده و از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است. این متن به بهانه سالروز رحلت آیت الله سید ابوالقاسم کاشانی از نظر می گذرد. آیت الله سيدابوالقاسم کاشانی، از علماي برجسته سياستمدار، ضد استعمار و مجاهد ايران در قرن چهاردهم هجري. وي فرزند سيد مصطفي كاشاني، از مراجع تقليد عتبات و از خانداني شريف و روحاني بود كه با چند...

انزوای آیت الله کاشانی و کمک آیت الله بروجردی

آیت‌الله محمدعلی گرامی اظهار می‌دارند: آیت‌الله کاشانی در انزوای عجیبی قرار گرفت و شاه هم به ایشان خیلی فشار می‌آورد. مرحوم کاشانی در یک منزل اجاره‌ای سکونت داشت و مأموران به صاحبخانه اش فشار می‌آوردند که باید او را از منزل بیرون کنی. صاحبخانه هم برای آقا بهانه می‌آورد که به خانه‌ام احتیاج دارم، آن را تخلیه کنید. آقای کاشانی هم بدهکاری داشت و نمی توانست به جای دیگر برود. آیت‌الله بروجردی بدون...

مشروح مراسم رونمایی از کتاب «خفتگان آستان علوی»

آئین رونمایی و معرفی کتاب «خفتگان آستان علوی (درآمدی بر تاریخ نجف و حرم امیرالمؤمنین علیه‌السلام)» در قم برگزار شد.

پدر خطاب به رضاخان گفت: «زندگی تو، از مالیات فواحش آباد شده است!»

«ناگفته‌ها و خاطره‌هایی از مواجهه آیت‌الله العظمی حاج میرزا محمدعلی شاه‌آبادی با رضاخان» در گفت‌وشنود با زنده‌یاد آیت‌الله نصرالله شاه‌آبادی انتشار این گفت‌وشنود دو مناسبت دارد: نخست، ایام سالگرد رحلت راوی این خاطرات، یعنی زنده‌یاد آیت‌الله حاج شیخ نصرالله شاه‌آبادی، و واپسین، صدمین سالروز کودتای رضاخان، که در این مصاحبه از مواجهه آیت‌الله العظمی حاج میرزا محمدعلی شاه‌آبادی با وی...

نقش میرزا عبدالکریم امام جمعه (شهادت ۱۳۳۶ ق) در مشروطه

رحیم نیکبخت به مناسبت 20 اسفند 1296 میرزا عبدالکریم یا میرزا کریم امام جمعه تبریز، فرزند حاج میرزا عبدالکریم امام جمعه از رجال مذهبی معروف آذربایجان در عصر مشروطیت می‌باشد امامت جمعه تبریز در عهد فتحعلی‌شاه قاجار با میرزا لطفعلی مجتهد فرزند میرزا احمد مجتهد بود که این منصب پس از فوت میرزا لطفعلی به فرزندش میرزا اسماعیل امام جمعه و پس از وی به عموزاده‌اش میرزا عبدالرحیم و پس از وی به میرزا...

...